تبلیغات
یـــــــاحـــســـیــن ادرکنی - نقش آهنگ و موسیقی درتلاوت قرآن
 
یـــــــاحـــســـیــن ادرکنی
یاایهاالعزیزمسنا و اهلناالضر و جئنا ببضاعة مزجاة فاوف لناالکیل و تصدق علینا
درباره وبلاگ


این وب جهت آشنایی با معارف دینی و سیره ائمه معصومین(ع) و شهداء و ایجاد فرصت برای همه کسانی که تمایل به دانستن مطالب مختلف علمی،پژوهشی،دینی،فرهنگی،
اجتماعی،هنری،
تاریخی،سیاسی،طنزو...دارند طراحی گردید لطفاً ازنظرات خود مارا بهره مندنمایید. استفاده از مطالب این وب به شرط ذکر آدرس منبع و اهداء 14صلوات آزاد است.
hajmahmod33@gmail.com - hajmahmod33@yahoo.com - 09111495934 - karbala114.blog.ir

مدیر وبلاگ : محمدرضا محمودی
مطالب اخیر
نظرسنجی
شما به این وبلاگ چه امتیازی می دهید ؟








نقش آهنگ و موسیقی درتلاوت قرآن

نویسنده:آیت الله محمد هادی معرفت

فروزان‌ترین بعد اعجاز بیانی قرآن، همسازی با نغمه‌ای دلنشین،و آهنگ های وزین صوتی است ،آن گاه كه با صدایی گرم و زیبا، و آوایی نرم و فریبا ، دمساز گردد، آتشی بر خرمن دل ها افكند كه شعله‌های تابناكش جهانیان را به سوز و گداز وا دارد.

دردستور تلاوت آمده :قرآن را با آهنگی حزین و نغمه دلنشین، تلاوت كنید

همان روزهای نخست، با همین شیوه ی شیوا، سنگدلان عرب را شیفته و شیدای خود نمود، و اندیشه مقاومت و ایستادگی را از آنان ربود.

اعراب، شگفت زده، در برابر قرآن ،‌ زانوی تسلیم بر زمین زده و به عجز و ناتوانی خود اعتراف، و اعجاب و تحسین خود را در مقابل قرآن صریحاً ابراز داشتند.

این یك جاذبه و كشش روحانی بود، كه این مردم سخت دل و مغرور را به نرمی و گرایش واداشت.گو اینكه برخی آن را شعر، و پاره‌ای سحرش می‌پنداشتند، ولی خود نیك می‌دانستند كه قرآن نه شعر است و نه سحر، گر چه همچون شعر نافذ است و همچون سحر ، افسونگر.

ان من البیان لسحرا(2).قرآن و سخنوران عصر پیامبر اصولاً، عبارت و جمله بندیهای قرآن به گونه‌ای تنظیم شده:روان، یكنواخت ،‌ هماهنگ و همسازحروف و كلمات آن متناسب و هم آوا ، پیوسته به یكدیگر پیوند خورده‌اند.

با اینكه قرآن كلام منثور (3)است،‌به كلام منظوم بیشتر می‌ماند . بدین وصف، سبك نوینی در لغت‌نامه عرب به ارمغان آورد، و نظم و تالیف جدیدی به جهانیان ارائه نمود،‌اعراب و جهانیان را به حیرت و شگفتی واداشت

ولید بن مغیره ـ یكی از سران با نفوذ عصر جاهلیت ـ برای اولین بار كه تلاوت قرآن را شنید، گفت :آنچه كه فرزند ابی كبشه (4)می‌سراید، مایه شگفت است، به خدا قسم ،نه شعر است و نه سحر و نه هذیان گویی، بدرستی كه آن سخن خداست.قریش را ازاین سخن ناخوش آمد، وی را سرزنش كردند:چرا چنین گفتی و مسلمانان را چیره‌تر ساختی .به آنان گفت‌:به خدا قسم ، روز گذشته، سخنی از محمد (صلی الله علیه و آله)شنیدم ،‌كه هرگز به سخن آدمیان نمی‌آمد ، و پریان را چنین اندیشه‌ای نشایدبه خدا قسم ، شیرین و دلپذیر باشد، و رویه‌ای زیبا در برداردبدرستی كه برآن ثمربخش، و ریشه آن استوار.از همه برتر، و چیزی بر آن چیره نیاید پیش از موسم حج نزد ولید آمدند تا چاره بیاندیشند، چه كنند كه عرب را از گرد او باز دارند.

به آنان گفت :درباره سخن افسونگر او چه اندیشیده‌اید؟

گفتند :می‌گوئیم جادوگر است.

گفت: زمزمه‌های جادوگران را شنیده‌ام، ‌هرگز شباهتی به آن ندارد.

گفتند:می‌گوئیم دیوانه است.

گفت :هرگز آشفتگی دیوانگان را ندارد.

گفتند:می‌گوییم شاعر است، و این شعر او است كه افسون می‌كند.

گفت :وزنهای شعر و رجز و انواع آن ، بر همه مشهود است، كه سخن وی از همگی جدا است.

گفتند:می‌گوییم ساحر است ، و این سحر او است كه او را چیره ساخته.

گفت :افسون ساحران را دیده و شنیده‌ام ،‌هرگز تناسبی با آن سخن و الا و شیوا ندارد.

گفتند :پس چه بگوییم.

گفت :هر چه بگویید، باور نكردنی است و خود را رسوا كرده‌اید.

جز آنكه به ناچارساحرش خوانید، كه به سحرانگیزی كلامش بیشتر می‌ماند، زیرا كه میان فرزندان و پدران تفرقه انداخته، و زنان را بر شوهران گستاخ نموده، و افراد را از قبیله‌هایشان جدا ساخته.

از این رو شاید بتوان او را به سحر و افسونگری نسبت داد (5). و سخنانی از این قبیل، كه جملگی حاكی از دلهره و هراس اعراب بود، و خود را در مقابل قرآن ، پاك باخته بودند؛ و نیز كسانی مانند:طفیل بن عمر ـ شاعری برازنده و از اشراف عرب بشمار می‌آمد ـ و نصر بن حارث ـ زعیمی نافذ الكلمه و سخنوری توانابود ـ و عتبه بن ربیعه ـ بزرگمردی كهن و محترم در میان اعراب ـ عیان بود (6)، سر عجز در مقابل قرآن فرود آورده بودندخداوند از زبان آنان گوید:بل قالوا اضغاث احلام، بل افتراه، بل هو شاعر (7):گفتند :آشفتگی خواب های او است، یا بافتهای مغزی او، یا شاعری چیره است .ثم ادبر واستكبرفقال: ان هو الا سحر یوثر (8):پشت كرد و رفت،‌و مغرورانه گفت :افسونی بیش نیست كه از دیگران فرا گرفته .قرآن نیز در نكوهش چنین سنجش بی‌خردانه گوید:افسحر هذا ام انتم لاتبصرون (9)آیا این سخن به افسون می‌ماند

یا آنكه بینش خود را فرو نهاده‌ایدو ما هو بقول شاعر ، قلیلا ما تومنون (10):این،‌به سخن شاعران نمی‌ماند.پذیرشتان اندك است .خداوندان سخن ،‌ و استادان بیان، ‌در آن روز، درباره قرآن چنین داوری می‌كردند، و آن را یك پدیده نو، و والاتر از اندیشه انسان ها می‌دانستند، كشش آن آنان را مجذوب ،‌و از درخشش آن ، پاك مرعوب گشته بودند، گاهی شعر و گاهی سحرش می‌نامیدند ،‌ ولی می‌دانستند زیباتر از شعر و فریباتر از سحر است چرا چنین می‌گفتند .

قرآن و ادبای عصر حاضر، و سخنوران دوره معاصر ، نیز همگام با گذشتگان ،‌ هم آواز، همان سخنان را تكرار می‌كنند: والاتر از شعر است و شیواتر از هر كلام بی‌نظیر و بی مانند همانا كلام خدا است .در این زمینه، استاد محمد عبدالله (دراز)گوید:قاری قرآن ، اگر نیك تلاوت كند، آنگونه كه خواست قرآن است، نه آن گونه كه خواست خود او است هر آینه می‌یابی :آوایی هماهنگ و نغمه فراگیر، تمام وجودت را فرا گرفته ،‌با آنكه قرآن شعر نیست ،‌ ولی در آن چیزی می‌یابی كه در شعر و نغمه‌های دیگر هرگز یافت نمی‌شود آری،از نغمه ی قرآنی چنان سرخوش می‌گردی كه هرگز در لذت های دیگر آن چنان خوشی نخواهی دیداین حروف قرآنی است، و كلمات آسمانی است ،كه با نظم و تألیف خاص خود،‌و با فاصله‌های ردیف قرار گرفته، این چنین جمال و زیبایی آفریده(11).

استاد محمود مصطفی گوید:از دوران كودكی، ‌بدون آنكه بدانم ،‌این حقیقت را یافته‌ام ، و آن حكایتی از موسیقی درونی قرآن بود، كه از عمیق‌ترین اسرار نهانی این كتاب آسمانی به شمار می‌رود،دریافت و ساخت آن وجود دارد، نه شعر است و نه نثراست و نه سجع ،‌ بلكه خود یك ساختار نوین كه با ردیف قرار گرفتن واژه‌های متناسب چنین آوای موسیقایی را بوجود آورده است. بسی فرق است میان موسیقی بیرونی كه شاعران ،‌ با تصنع و تكلف آن را می‌سازند ،‌ و بر قافیه‌ها و نظم های از پیش تعیین شده استوار می‌باشدو موسیقی درونی قرآن ، كه از اسرار معماری همین ساختار است و بس، كه با یك سطر از كلام، ‌و كمتر از یك بیت، و بدون آنكه رعایت قافیه كرده باشد ،‌ چنان آوای بلندی سر می‌دهد كه هیچ یك از تركیب بندهای ادبی به او نمی‌رسد(12)

سید قطب گوید: عرب را جنون عارض نگردیده بود،‌وقوف خود را بر مزایای شعر از دست نداده بودند ،‌ موقعی كه گفتند : این پیوند كلام والا، شعر است .ربوده بود ،‌و چنین گفتار دلربایی، یافت آنان را دگرگون كرده بوداینها از ویژگیهای شعراست كه پایه‌های آن را پی‌ریزی می‌كند ،‌آنگاه قافیه و وزن تفاعلن را رها كرده ،‌و آزادانه گویای مطالب خویش است،‌و در عین حال از ویژگیهای شعر برخوردار، آوای موسیقایی درونی، و فاصله‌های متناسب و نزدیك به هم، ‌آن را از وزن های تفاعلن و تفاعیل بی‌نیاز ساخته ،‌بافت و ساخت قافیه را بخود گرفته، همان نثر و نظم را بهم آمیخته است (13)

استاد مصطفی صادق رافعی گوید: موقعی كه قرآن ،‌ بر عرب قرائت گردید ،‌ یافتند : حروف هر كلمه، و كلمات هر جمله از آن ، دارای آوای بلندی است ،‌كه به جهت نظم و تالیف خاص خود ، مانند آن است كه یك قطعه را تشكیل داده، كه قرائت آن، ‌نغمه می‌آفریند. (هرآن كس كه پاره‌ای از اسرار موسیقی و فلسفه آن را ـ امروزه ـ بداند، می‌داند همانندی برای قرآن وجود ندارد، این گونه ،‌ و بطور طبیعی ، تناسب حروف و كلمات و تركیب ‌‌بندیها را رعایت كرده باشد، و كسی نیست كه بتواند خرده‌ای ، ‌حتی در یك حرف از حروف آن بگیرد ، و قرآن بدین گونه بر موسیقی برتری دارد، با این ویژگی شگفت انگیز ، در عین حال موسیقی نیست).عرب را این ویژگی از دیده پنهان نبود، و بخوبی می‌دانستند كه تاب مقاومت آن را ندارند (14)) شعر از این جهت شعر است كه بر شعور انسانها حكومت دارد ،‌ هیجانات را بر می‌انگیزد ،‌ احساسات درونی هر آدمی را، آن‌گونه كه بخواهد تحریك می‌كند.آنگاه كه با آهنگی دلنواز، ‌و آوایی شیرین سروده شود، افسون می‌كند، غوغا بر پا می‌نماید. تاثیری عمیق دارد.

ویژگی شعر ـ كه آن را از دیگر سخن جدا ساخته ـ نظم و تالیف آن است، ‌سبك و ساختار بنیادی آن، ‌آوای حروف آن،‌ آهنگ كلمات آن، ‌همواری جمله‌ها و تركیب بندی آن. زیر و بم هر حرف، نرمی و زبری هر لفظ، ‌با ردیف قرار گرفتن كلمات متناسب، ‌هماهنگ شدن نغمه‌های متفاوت، كه هر یك دیگری را طالب، و هر قرینی، قرینی را خواستار تمامی اینها بهم پیوسته و تنگاتنك،‌ بهم فشرده و در هم آمیخته، ‌یك واحد را تشكیل می‌دهند. این است كه شعر روان، جریان آبی را ماند، كه در بستر ملایم رود ،‌ مستانه می‌لغزد و در نشیب و فراز آن آرام آرام می خرامد. نسیم صبحگاهی را باشد ، كه برگ درختان سربرافراشته ، و گونه گلهای شكوفا را نوازش می‌دهد ،‌خرمی و طرافت می‌بخشد. قرآن، این ویژگی‌ها را دارد، با آنكه شعر نیست نظم دارد، ولی وزن ندارد، فاصله (15)دارد، ولی سجع ندارد.

لذا نثری است شعرگونه، و كلامی است سجع مانند، كه از زیبایی های هر دو برخوردار، و مزایای هر یك را دارا می‌باشد، و هرگونه تكلف و دشواری شعر و سجع را ندارد. این سبك (ساختار)جدیدی است كه قرآن ارائه داده،‌ و در فرهنگ ادب، تحولی غریب ایجاد نموده،‌كاملا بی سابقه است، و آیندگان را به عجز و تاب انداخته، جاذبه دارد، كشش دارد، افسون می‌كند، ‌به وجد می‌آورد، لذت بخش است، آرامش می‌دهد، ‌با فطرت دمساز،‌ با طبیعت همساز، با وجدان سر و كار داشته، و با هستی سر و سری دارد ،‌از شعر والاتر، از سحر نافذتر، تا اعماق درون می‌تازد، ‌و تا آخرین نقطه وجود را مسخر می‌سازد. آری این تاثیر عمیق و تسخیر ضمیر، در قید و بند آوای خوش قرآن می‌باشد ،‌كه در نغمه‌های تلاوت آن نهاده، و در آهنگ قرائت تنظیم تنظیم شده است.درحدیث آمده :اقراوا القرآن بالحان العرب و اصواتها و ایاكم و لحون اهل الفسوق و اهل الكبائر (16):قرآن را ، با آهنگهای عربی ،‌و با صوت عربی تلاوت كنید . فقط از آهنگهای مبتذل و رذل گونه بپرهیزید. جاذبیت قرآن در چیست؟

عامل مهم جذابیت قرآن ،‌ در سبك ، نظم، ‌و آهنگ آن است.

این سه عامل، سنگ بنیادین ساختار سحرانگیز قرآن را تشكیل می‌‌دهند، ‌و این سه عامل، چنان بهم آمیخته و در هم ریخته‌اند، كه نتوان نقش هر یك را ـ در جاذبیت قرآن ـ جدا نشانه رفت: 1ـ سبك بمعنی ریخته ، ‌شكل گیری (هندسه)سخن را عهده‌دار می‌باشد، كه قرآن در این زمینه نوآوری كرده، سبك نوینی ارائه داده: از وزن شعر و نوای سجع ،‌هر دو بهره گرفته، سبكی آفریده كه نه آن است و نه این ، ‌و از هر دو بهتر است و والاتر

.2ـ نظم: پیوند سخن، ‌هم چون دانه‌های بهم چسبیده، واژه‌ها ردیف یكدیگر، و متناسب همدیگر باشند، كه آواهای حروف، ‌و زیر و بم كلمات، همراز و همساز بوده باشند. رعایت نظم در شعر ـ كه كلام منظوم است ـ كاملاً طبیعی به نظر می‌رسد؛ ولی در نثر (سخن پراكنده) رعایت آن عجیب می‌ماند،‌ كه قرآن با كمال عنایت آن را دنبال كرده، و در هرجمله و تركیبی از كلام خود، ‌با نظم كلمات، و تألیف عبارات، پیوندی استوار بوجود آورده، خوش تیپ و خوش اندام،‌ نرم و روان و آرام،‌ فتبارك الله احسن الخالقین

3ـ آهنگ :آوای (موسیقی )سخن، كه از دو عامل پیش (سبك و نظم )به وجود آمده ، چنان ساختار و اندامی ،‌ و چنین پیوند استواری، این گونه آهنگی را خواستار است. به ویژه آنكه از حرف مد ولین (17)در این زمینه، كمال استفاده را نموده ،‌ جوش و خروشی به آهنگ تلاوت بخشیده، وجد و شعفی در شنوندگان بوجود می‌آورد .این ویژگی قرآن، باید در تلاوت قاریان جلوه‌گر شود، و اعجاز بیانی آن، هر چه برازنده تر تجلی نماید. از این رو،‌ ضرورت دارد، ‌تلاوت كننده، آهنگ تنظیمی قرآن را بداند، و بر اسرار و رموز آن وافق باشد، ‌و كاملا آن را رعایت كند، ‌تا نقش اعجاز بیان را به خوبی و با دقت ایفا نماید. قرآن بیانی رسا ،‌سبكی شیوا، آهنگی دلربا دارد، باید این ویژگی به عرصه ظهور برسد، ‌و شنوندگان را ـ از هر قبیل كه باشند ـ تحت تأثیر قرار داده، جان و هستی آنان را تسخیر كرده، در قبضة تصرف خویش در آورد. آنگاه است كه ان من البیان لسحرا آشكارا مشاهده می‌گردد. نغمه قرآن قرآن را آهنگ و نغمه‌ای است فرح‌بخش و روح افزار كه دیگر نغمه‌ها را سوا ساخته، روان آدمی را آرامش بخشیده، از آلایشها و پلیدیها پاكیزه نموده، درخشش داده و به سوی فضای لایتناهی آسمان معنویت به پرواز در می‌آورد این نغمه، غذای روح است، كه روان آدمی را نوید خوشبختی می‌دهد ،‌سعادت، ‌طهارت، قداست، ارزانی می‌دارد.

چرا باید این نغمه جاودانی و این موسیقی روحانی، ‌مستور بماند و از دسترس دور باشد،‌ نه هرگز، ‌بلكه ضروری است كه برای همه و همیشه زنده و جاوید بماند و استوار جلوه نماید. در فرمان والا تبار پیغمبر بزرگوار (صلی الله علیه و آله) آمده است: لكل شی حلیه و حلیه القرآن الصوت الحسن: هر چه را زینتی است،‌ و زینت قرآن آوای نیكوست. ان من اجمل الجمال اشعر الحسن ، و نغمه الصوت الحسین (18):زیباترین زیبایی، موی نیكو و نغمه‌های (19)آوای نیكو است .امام محمد باقر (ع)می‌فرماید: و رجع بالقرآن صوتك ، فان الله یحب الصوت الحسن یرجع فیه ترجیعا (20):در تلاوت قرآن، ‌ترجیع (21)صوت باید رعایت گردد، زیرا خداوند صوت نیكو را دوست دارد كه در آن ترجیع بكار رود. از این رو در حدیث آمده است

: لیس منا من لم یتغن بالقرآن (22)از ما ـ زمره مسلمین ـ نیست ، آنكس كه قرآن را با لحن موسیقی‌اش دوست ندارد. تغنوا بالقرآن ، فمن لم یتغن بالقرآن فلیس منا (23) :آهنگ موسیقی قرآن را رعایت كنید، و هر كسب رعایت نكرد، از ما نیست. قاریان مصری، پیش از آنكه در دارالقرآن پذیرفته شوند، باید دارای لیسانسیه دارالفنون باشند تا با فنون ترانه‌ها ،‌ و انواع آهنگها آشنا گردیده، بتوانند قرآن را با زیباترین نغمه‌ها و شیواترین آهنگ، تلاوت كنند. و كلام الهی را به احسن وجه به ترنم درآورند. فراگیری فنون موسیقی پیش بازی است برای فراگیری تلاوت رنگارنگ قرآن .اكنون چرا ما دلباختگان كلام الهی این راه و روش قرآنی را فرو نهاده‌ایم،‌ و قاریانی به جامعه تحویل می‌دهیم كه قرآن را با آهنگهای نارسا و نغمه‌های ناموزون قرائت می‌كنند و این اعجاز بیانی الهی را با شیوه‌های تقلیدی و ناپسند، عرضه می‌دارند؟





نوع مطلب : قرآن ، قاریان، نکته ها، معنوی، فرهنگی هنری ورزشی، سیاسی اجتماعی، تاریخی ادبی خبری، مصاحبه مقاله، علمی پژوهشی، 
برچسب ها : نقش آهنگ و موسیقی درتلاوت قرآن،
لینک های مرتبط :
پنجشنبه 16 شهریور 1396 05:24 ب.ظ
Hi my family member! I want to say that this post is amazing,
great written and come with approximately all important infos.
I would like to look extra posts like this .
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 08:20 ق.ظ
We are a gaggle of volunteers and opening a new scheme in our community.
Your web site provided us with valuable info to work on. You have done an impressive job and our whole
community shall be grateful to you.
سه شنبه 5 اردیبهشت 1396 12:01 ب.ظ
My developer is trying to persuade me to move to .net from
PHP. I have always disliked the idea because of the expenses.
But he's tryiong none the less. I've been using Movable-type on various websites for about
a year and am worried about switching to another
platform. I have heard excellent things about blogengine.net.

Is there a way I can transfer all my wordpress posts into it?
Any kind of help would be really appreciated!
سه شنبه 29 فروردین 1396 01:11 ب.ظ
My brother recommended I would possibly like this web site.
He was totally right. This put up actually made
my day. You cann't believe just how much time I had spent for this information! Thanks!
دوشنبه 21 فروردین 1396 05:51 ب.ظ
Have you ever considered about including a little bit
more than just your articles? I mean, what you say is fundamental
and all. But just imagine if you added some great visuals or videos to give your
posts more, "pop"! Your content is excellent
but with images and videos, this website could definitely be one of the most beneficial in its
field. Wonderful blog!
شنبه 21 آذر 1394 03:01 ب.ظ
سلام بر شما همسنگر بزرگوار

به سنگر حقیر تشریف بیاورید برای مطالعه چند مطلب روز

برای مدیر سنگر حجاب و عفاف فاطمی که بیمار هستند نیز دعا و صلوات ختم بفرمایید

یا رسول الله
باکریم اهل بیت
یا ضامن آهو
محمدرضا محمودیسلام ممنون از بازدیدت ان شالله می آیم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :